تأثیر توالی تمرینات ترکیبی بر عوامل خطرزای قلبی عروقی، پروتئین واکنشی سی، هموسیستئین و مقاومت انسولینی در زنان چاق دیابتی نوع ۲- فیزیولوژی ورزشی

تأثیر توالی تمرینات ترکیبی بر عوامل خطرزای قلبی عروقی، پروتئین واکنشی سی، هموسیستئین و مقاومت انسولینی در زنان چاق دیابتی نوع ۲- فیزیولوژی ورزشی

فیزیولوژی ورزشی و تندرستی ایران

فیزیولوژی ورزشی

چکیده

شیدا نقی زاده ۱
علی گلستانی ۲
حبیبه سادات شاکری ۳
۱ گروه تربیت‌بدنی، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران
۲ گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران
۳ گروه غدد درون‌ریز و متابولیسم، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران

هدف: این پژوهش با هدف بررسی اثر ۱۰ هفته تمرین مقاومتی-هوازی و هوازی مقاومتی بر پروتئین واکنشی سی، هموسیستئین، مقاومت انسولینی و پروفایل لیپیدی زنان چاق دیابتی نوع ۲ انجام شد.
مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر به شکل نیمه‌تجربی با انتخاب داوطلبانه ۳۶ نفر از زنان ۴۰ تا ۶۰ ساله شهر بجنورد صورت گرفت. این افراد به سه گروه ۱۲ نفری شاهد (فعالیت ورزشی انجام نمی‌دهند) و دو گروه آزمایشی که تمرینات هوازی را پیش و پس از تمرینات مقاومتی انجام دادند، به روش تصادفی ساده تقسیم شدند. نمونه خون افراد پیش از تمرین و ۴۸ ساعت پس از تمرین (۱۲ ساعت ناشتا) گرفته شد و پارامترهای بیوشیمیایی با کیت‏ها اندازه‏گیری شد. داده‌ها با آزمون تحلیل واریانس و آزمون تفاوت معناداری فیشر در سطح ۰۵/۰≥P تحلیل شد.
یافته‌ها: نتایج پژوهش بین شاخص هموگلوبین ای‌وان‌سی، هموسیستئین، پروتئین واکنشی سی و مقاومت انسولینی، قبل و بعد تمرین هوازی-مقاومتی تفاوت معنا‌داری را نشان داد (۰۵/۰≥P). همچنین ده هفته تمرینات ترکیبی مقاومتی-هوازی بر شاخص Hcy تأثیر معنا‌داری نداشت، ولی بر شاخص مقاومت انسولینی، CRP و HbA1c اثر معنا‌دار مشاهده شد (۰۵/۰≥P). به‌علاوه پس از ده هفته تمرین هوازی-مقاومتی، مقادیر کلسترول کل و اچ‌دی‌آل به‌ترتیب کاهش و افزایش معنا‌داری را نشان داد (۰۵/۰≥P)، اما در گروه مقاومتی-هوازی، فقط مقادیر اچ‌دی‌ال افزایش معنا‌دار داشت. مقادیر انسولین در قبل و بعد هردو گروه تجربی معنادار نبود. همچنین مقادیر هموگلوبین ای‌وان‌سی بعد از تمرین هوازی-مقاومتی تفاوت معنا‌دار داشت (۰۵/۰≥P).
نتیجه گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد، توالی اجرای تمرین، عاملی تعیین‌کننده در بهبود شاخص‌های التهابی و متابولیکی است. اجرای تمرین هوازی پیش از تمرین مقاومتی (الگوی هوازی–مقاومتی) اثرات قوی‌تری در بهبود مقاومت انسولینی، کاهش هموسیستئین و بهینه‌سازی پروفایل لیپیدی در مقایسه با ترتیب معکوس دارد؛ بنابراین، این الگو به‌عنوان راهبردی مؤثر و کم‌هزینه برای کنترل دیابت و کاهش خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی در زنان چاق دیابتی توصیه می‌شود.
کلیدواژه‌ها
هموسیستئین، مقاومت انسولینی، تمرین هوازی- مقاومتی، هموگلوبین ای وان سی، پروتئین واکنشی سی، فیزیولوژی ورزشی

متن کامل